Nederland ontdekken voordat de dag begint

Een plein in een oude binnenstad ziet er om zeven uur anders uit dan tegen het middaguur. Er staan bestelwagens, deuren gaan open en mensen dragen dozen naar de winkels. Wie vroeg komt, ziet hoeveel er gebeurt voordat de eerste bezoekers verschijnen. Vooral op marktdagen is dat de moeite waard. Binnen enkele uren krijgt een plein een heel nieuwe indeling.

Opbouw op het plein

Begin bijvoorbeeld in Deventer, waar je vanaf de IJssel zo de oude straten in loopt. Kijk vooraf op welke dag er markt is en kies een route langs het plein. Het opbouwen is al interessant genoeg om een tijdje te blijven kijken. Marktkooplieden werken ieder op hun eigen manier. De een begint met het dak van de kraam, de ander zet eerst bakken en tafels klaar. Er worden snoeren gelegd, lege dozen opgestapeld en producten zo neergezet dat klanten er straks goed bij kunnen. Ondertussen proberen leveranciers hun wagen weg te krijgen voordat de straat volloopt. Ook de inrichting van het plein verandert. Waar eerst een bestelwagen stond, ontstaat een smalle doorgang tussen twee kramen. Een bloemenverkoper zet zijn emmers aan de rand van het looppad, terwijl de groenteboer zijn voorraad achter de kraam bewaart. Kinderen kunnen proberen te ontdekken waarom bepaalde spullen juist daar worden neergezet.

Dichtbij overnachten

Een nacht in de buurt maakt een vroege start eenvoudiger, zeker met een jong gezin. Zoek een verblijf op loopafstand van het centrum en wandel de avond ervoor alvast langs het plein. Zo weet je waar je met de kinderwagen gemakkelijk langs kunt. Voor de overnachting kun je de vertrouwde slaapzak voor je baby meenemen, zolang deze geschikt is voor de temperatuur van de kamer. Leg ook de spullen voor de eerste voeding binnen handbereik. Wanneer iedereen de volgende ochtend wakker is, ligt de binnenstad al vlakbij.

Hetzelfde plein opnieuw

Maak tijdens de eerste wandeling een foto vanaf een herkenbare plek. Ga daarna ontbijten en bezoek hetzelfde plein opnieuw. Op de foto zie je misschien nog een rij bestelwagens. Inmiddels staan op die plek bloemen, groenten en andere koopwaar. De doorgangen tussen de kramen bepalen hoe bezoekers zich over het plein bewegen. Volg dezelfde route als eerder. Een smal straatje waar bezorgers met steekwagens reden, is inmiddels een plek waar mensen voor etalages blijven staan. Ook de geluiden zijn veranderd. Het geratel van karren heeft plaatsgemaakt voor gesprekken tussen marktkooplieden en klanten. Je kunt kinderen de twee wandelingen laten vergelijken. Welke kraam herkennen ze nog van het opbouwen? Misschien zien ze een verkoper die eerder zware dozen uitlaadde en nu zijn eerste klanten helpt.

Langs het water

In een havenstad als Dordrecht kun je een vergelijkbare ochtend beleven langs de historische kades. Vanaf een brug zie je hoe boten vertrekken en mensen aan boord hun werkzaamheden beginnen. Sommige schepen blijven aangemeerd, terwijl andere langzaam tussen de kades doorvaren. De wind voelt aan het water soms koeler dan tussen de huizen. Daarom is babykleding in laagjes handig, zodat je iets kunt aan- of uittrekken wanneer de temperatuur verandert. Kies met een kinderwagen bij voorkeur een route met brede, goed begaanbare paden om je dag zonder stress te beginnen.